Jump to content

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ

ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ, ᱨᱟᱲᱟ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱷᱚᱱ
ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ
ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱟᱨᱟᱜ, ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ, ᱟᱨ ᱞᱤᱞ ᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨᱠᱳᱰ
Screenshot
ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ
ᱥᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ
ᱨᱮ  ᱧᱟᱢᱚᱜᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
ᱢᱟᱹᱞᱤᱠᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ
ᱮᱰᱤᱴᱚᱨWikimedia community
ᱭᱩ.ᱟᱨ.ᱮᱞwikidata.org Edit this at Wikidata
ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹᱵᱟᱝ
ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱟᱱᱢᱚᱱᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ (Optional)
ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱢᱟᱦᱟ29 ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ 2012; 13 years ago (2012-᱑᱐-29)
Content licence
CC0[lower-alpha ᱑]

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱚᱲᱚ ᱜᱚᱯᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱭᱟᱱ ᱱᱚᱞᱮᱡᱽ ᱜᱨᱟᱯᱷ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱳᱥᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱑] ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱭᱮᱴᱤᱵᱷ ᱠᱚᱢᱚᱱᱥ CC0 ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱰᱳᱢᱮᱱ ᱰᱮᱰᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱯᱮᱱ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱒][᱓] ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱢᱤ-ᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨᱰ ᱰᱮᱴᱟ, ᱣᱤᱠᱤᱵᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱠᱥᱴᱮᱱᱥᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱑.᱖᱕ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ (ᱥᱤᱢᱮᱱᱴᱤᱠ ᱴᱨᱤᱯᱚᱞᱠᱚ) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱔]

ᱱᱚᱶᱟ ᱰᱟᱭᱜᱨᱟᱢ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱭ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴ-ᱚᱨᱤᱭᱮᱱᱴᱮᱰ ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ, ᱠᱚᱱᱥᱮᱯᱴ, ᱥᱮ ᱚᱵᱽᱡᱮᱠᱴ ᱮ ᱨᱮᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱠ ᱯᱟᱨᱥᱤᱥᱴᱮᱱᱴ ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ QID ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱠᱤ "Q" ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱡᱤᱴᱤᱵᱷ ᱤᱱᱴᱤᱡᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[lower-alpha ᱒] ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱾

ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ QID ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 1988 Summer Olympics (Q8470), ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ (Q316), Johnny Cash (Q42775), Elvis Presley (Q303), ᱟᱨ Gorilla (Q36611) ᱾

ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱫᱚ ᱭᱩᱱᱤᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, "Elvis Presley" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: Elvis Presley (Q303), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ, ᱟᱨ Elvis Presley (Q610926), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱞᱯᱷ-ᱴᱟᱭᱴᱮᱞᱰ ᱟᱞᱵᱚᱢ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱥᱠᱨᱤᱯᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱵᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱭᱩᱱᱤᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱵᱷᱩᱞ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ QID ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚᱢᱵᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾

ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ

[ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ | ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]
Wikidata screenshot


ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱡᱽ-᱑ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱚᱢᱯᱳᱱᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱟᱣᱩᱴ: ᱞᱮᱵᱮᱞ, ᱰᱮᱥᱠᱨᱤᱯᱥᱚᱱ, ᱮᱞᱤᱭᱟᱥ, ᱟᱨ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚ

ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ:

  • ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ (QID), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱰᱮᱥᱠᱨᱤᱯᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
  • ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱞᱤᱭᱟᱥ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ (ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤᱡᱽ ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ) ᱾
Wikidata screenshot
ᱢᱟᱨᱥ ᱜᱨᱚᱦᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ (Q111) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱾ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱢᱚᱱᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾

ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞᱤ, ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱠᱤ-ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱯᱮᱭᱟᱨᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ("author", ᱥᱮ "publication date" ᱞᱮᱠᱟᱱ) ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱥᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ("ᱥᱟᱨ ᱟᱨᱛᱷᱚᱨ ᱠᱳᱱᱟᱱ ᱰᱳᱭᱮᱞ" ᱥᱮ "᱑᱙᱐᱒" ᱞᱮᱠᱟᱱ) ᱮ ᱢᱮᱪ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ "ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱜᱮᱭᱟ" ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱨᱚᱝ (P462) ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱯᱩᱸᱰ (Q23444) ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱛᱳᱣᱟ (Q8495) ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱠᱳᱰ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾

ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱯ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱮᱨᱤ ᱠᱭᱩᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ "occupation" ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱫᱚ "physicist" ᱟᱨ "chemist" ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱖]

ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ, ᱥᱴᱨᱤᱝ, ᱮᱞᱠᱷᱟ, ᱥᱮ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱾ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹᱭᱟ ᱡᱮ ᱚᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ (P856) ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ "URL" ᱴᱟᱭᱤᱯ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱥᱟᱶ ᱜᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱗]

ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨᱥ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱤᱫ "population" ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱫᱚ "point in time (P585): 2011" (ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱠᱤ-ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱯᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱢᱚᱰᱤᱯᱷᱟᱭ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱨᱮᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱱᱳᱴᱮᱴ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱱᱴᱮᱱᱴ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱥ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾[᱘] ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱜᱮ, ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱟᱨ ᱨᱮᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ–ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱯᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾

ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ–ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱯᱮᱭᱟᱨ ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱢᱯᱚᱞ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ

ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱣᱢᱮᱨᱤᱠ ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱠᱤ P ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱚᱯᱥᱚᱱᱟᱞ ᱞᱮᱵᱮᱞ, ᱰᱮᱥᱠᱨᱤᱯᱥᱚᱱ, ᱮᱞᱤᱭᱟᱥ, ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ, ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱠᱚ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱜᱩᱱ (P1647) ᱾

ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢᱯᱞᱮᱠᱥ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚᱭ ᱰᱤᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱚᱱᱥᱴᱨᱮᱱᱴᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ (P36) ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ "single value constraint" ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟᱭ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱡᱮ (ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱮ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱱᱥᱴᱨᱮᱱᱴᱥ ᱫᱚ ᱴᱮᱥᱴᱤᱝ ᱟᱞᱚᱨᱴ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱝᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫᱚᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱾[᱙]

ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾[᱑᱐][᱑᱑]

ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ cites work (P2860), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓-ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱒᱙᱐,᱐᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱑᱒]

tlhIngan wo'/  (L34909) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱠᱞᱤᱝᱜᱚᱱ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ

ᱞᱤᱝᱜᱩᱭᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱟᱞ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱴ ᱮ ᱨᱮᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱮ ᱠᱳᱨ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱜᱨᱟᱢᱟᱴᱤᱠᱟᱞ ᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾[᱑᱓][᱑᱔] ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢᱥ ᱫᱚ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱥᱴᱳᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱠᱷᱚᱱ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢᱥ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱥᱟᱯᱳᱨᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾[᱑᱕]

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ, ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ L ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ book (L16168) ᱟᱨ cow (L3726) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱾ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ, ᱥᱮᱱᱥ, ᱟᱨ ᱯᱷᱚᱨᱢᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱑᱖] ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱮᱥᱚᱱ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ, ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱤᱱ-ᱨᱤᱰᱮᱵᱚᱞ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱞᱟᱣ ᱮᱢᱟᱭ ᱾

᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱒᱕᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱩᱴ ᱑᱐᱑,᱑᱓᱗ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱨᱮ ᱓᱘,᱑᱒᱒ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱖᱖᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱑᱗]

ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟᱥ

[ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ | ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]
ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟ

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫ ᱥᱠᱤᱢᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱟᱴᱨᱤᱵᱤᱭᱩᱴ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾[᱑᱘][᱑᱙] ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱤᱫ ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "instance of" ᱟᱴᱨᱤᱵᱤᱭᱩᱴ ᱫᱚ "human" ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ, ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ "place of birth," "date of birth," "date of death," ᱟᱨ "place of death" ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱴᱨᱤᱵᱤᱭᱩᱴ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾[᱒᱐] ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟ ᱫᱚ Shape Expression ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ Resource Description Framework ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱᱟᱭ ᱾[᱒᱑] ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱝ-ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ-ᱪᱮᱠ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱱᱰᱟᱞᱤᱡᱚᱢ ᱠᱚ ᱥᱚᱞᱦᱮ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱾[᱑᱘]

ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱮᱠᱥᱴᱮᱱᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ShEx ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱱᱮᱢᱥᱯᱮᱥ ᱨᱮ ᱥᱴᱳᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱒᱒][᱒᱓] ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟᱥ ᱫᱚ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ, ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤ, ᱟᱨ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢᱥ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱥᱴᱳᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "E" ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱥᱴᱳᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱰᱮᱴᱟ ᱤᱱᱥᱴᱟᱱᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟ ᱫᱚ E10 ᱟᱨ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱰᱮᱴᱟ ᱤᱱᱥᱴᱟᱱᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ E270 ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱠᱥᱴᱮᱱᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱤᱱᱥᱴᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ[᱒᱔] ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱮᱛ ᱠᱚ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱟᱨ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱠᱚᱨᱮ Resource Description Framework ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱷᱮᱞᱤᱰᱮᱴ ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ShEx ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱥᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱴᱤᱴᱤ ᱥᱠᱤᱢᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱮᱞᱤᱰᱮᱴ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱣᱟᱞᱤᱴᱤ ᱮᱥᱩᱨᱮᱱᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱴᱩᱞ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾

ᱥᱠᱚᱞᱟᱨᱞᱤ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱠᱚᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱱᱴᱮᱱᱴ ᱠᱚᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ,[᱒᱕] ᱨᱟᱱ-ᱢᱩᱨᱜᱟᱹᱱ,[᱒᱖] ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱦᱤᱭᱩᱢᱟᱱᱤᱴᱤᱡᱽ,[᱒᱗] ᱟᱨ WikiCite ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨᱞᱤ ᱢᱮᱴᱟᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱒᱘]

ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱤᱵᱮᱥ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱯᱮᱱ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱒᱙]

ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ Allen Institute for AI, Gordon and Betty Moore Foundation, ᱟᱨ Google, Inc. ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱟᱱ ᱛᱮ ᱯᱷᱚᱸᱰ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱫᱚ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ € ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱓᱐][᱓᱑] ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱰᱚᱭᱮᱪᱞᱟᱸᱰ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱞᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱤᱱᱴᱥᱪᱚᱨ ᱟᱜ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱷᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱱᱟ:[᱓᱒]

  1. ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠᱥ ᱠᱚ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽ ᱠᱚᱨᱟᱣ – ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱞᱤᱸᱠ ᱾
  2. ᱡᱚᱛᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱰᱮᱴᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱴᱷᱟᱶ ᱮᱢᱚᱜ ᱾
  3. ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱤᱥᱴᱚᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱞᱤᱸᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱮᱴᱟ-ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾

ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱳᱞᱟᱣᱩᱴ

[ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ | ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]
Wikipedia screenshot
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱮᱰᱤᱴ ᱵᱚᱠᱥ (ᱮᱸᱜᱟ) ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ (ᱡᱚᱡᱚᱢ) ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱞᱤᱸᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ; ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
Add languages screenshot
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ "Edit interlanguage links" ᱞᱤᱸᱠ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱤᱫᱤ ᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱤᱱᱴᱚᱨᱣᱤᱠᱤ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚ ᱮᱰᱤᱴ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱒᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱞᱚᱸᱪ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱒][᱓᱓][᱓᱔] ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱜᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ: ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱵᱮᱞ – ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱮ ᱴᱟᱭᱴᱮᱞ, ᱮᱞᱤᱭᱟᱥ – ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ, ᱢᱤᱫ ᱰᱮᱥᱠᱨᱤᱯᱥᱚᱱ, ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱤᱸᱠ᱾

ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ (ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱤᱸᱠ, ᱡᱩᱫᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱞᱯᱷ-ᱠᱚᱱᱴᱮᱱᱰ ᱨᱤᱯᱚᱡᱤᱴᱚᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱓᱕] ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱮᱠᱥᱮᱥ ᱵᱟᱠᱚ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱢᱮᱱᱴᱮᱱ ᱫᱚᱦᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[ᱥᱟᱹᱠᱭᱟᱹᱛ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ]

᱑᱔ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱮᱢᱚᱜ ᱮᱱᱮᱵᱚᱞ (enable) ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾[᱓᱖] ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱚᱝᱥᱚᱱᱟᱞᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱓᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱨ ᱤᱴᱟᱞᱤᱭᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱑᱓ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾[᱓᱗][᱓᱘][᱓᱙][᱔᱐] ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱤᱸᱠ ᱚᱪᱚᱜ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱯᱳᱡᱟᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ,[᱔᱑] ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱚᱴᱚᱢᱮᱴᱤᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱪᱚᱜ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱓ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱤᱱᱴᱚᱨᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱞᱤᱸᱠ ᱠᱚ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱢᱚᱱᱥ ᱨᱮ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ (live) ᱮᱱᱟ ᱾[᱔᱒]

ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴᱥ ᱟᱨ ᱰᱮᱴᱟ ᱮᱠᱥᱮᱥ

[ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ | ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]

᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴᱥ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱨᱚᱯᱚᱨᱴᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱚᱥᱤᱵᱚᱞ ᱵᱷᱮᱞᱭᱩ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱴᱟᱭᱤᱯ (ᱟᱭᱤᱴᱮᱢᱥ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱢᱚᱱᱥ ᱨᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ) ᱨᱮ ᱥᱤᱢᱤᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱰᱮᱴᱟ ᱴᱟᱭᱤᱯ (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱠᱳᱣᱚᱨᱰᱤᱱᱮᱴᱥ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱚ) ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱱᱟᱶᱟ ᱴᱟᱭᱤᱯ, ᱥᱴᱨᱤᱝ, ᱫᱚ ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱨᱮ ᱰᱤᱯᱞᱚᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾[᱔᱓]

ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱴᱟ ᱮᱠᱥᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱢᱟᱨᱪ ᱟᱨ ᱒᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱓ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱮ ᱨᱳᱞᱟᱣᱩᱴ ᱞᱮᱱᱟ ᱾[᱔᱔][᱔᱕] ᱑᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱟᱨᱵᱤᱴᱨᱟᱨᱤ ᱮᱠᱥᱮᱥ, ᱥᱮ ᱢᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱟᱭᱤᱴᱮᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴᱥ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱮᱠᱥᱮᱥ ᱮ ᱮᱢ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱨᱢᱟᱱᱤ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱰᱮᱴᱟ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾[᱔᱖] ᱒᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱢᱚᱱᱥ ᱨᱮ ᱟᱨᱵᱤᱴᱨᱟᱨᱤ ᱮᱠᱥᱮᱥ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱮᱴ ᱞᱮᱱᱟ ᱾[᱔᱗]

᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱚᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱴ ᱵᱚᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱤᱢᱯᱳᱨᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱮᱴᱟ ᱥᱟᱭᱞᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ "ᱠᱟᱸᱛ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ" ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱾[᱔᱘]

ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱠᱚ

[ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ | ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]

᱗ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱠᱮᱫᱟ,[᱔᱙] ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾[᱕᱐] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱫᱚ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ SPARQL ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱠᱚᱢ ᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱒᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱩᱞᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱮᱞᱟᱣᱟ ᱾[᱕᱑] ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱨᱤᱯᱚᱞᱥᱴᱳᱨ ᱟᱨ ᱜᱨᱟᱯᱷ ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ Blazegraph ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾[᱕᱒][᱕᱓]

᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱰᱚᱭᱮᱪᱞᱟᱸᱰ ᱫᱚ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱵᱤᱞᱰᱚᱨ ᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱠᱮᱫᱟ,[᱕᱔] "ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱚᱨᱢ-ᱵᱮᱥᱰ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱵᱤᱞᱰᱚᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱚᱞ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ SPARQL ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱵᱟᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ" ᱾

ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱮᱢᱵᱮᱰᱤᱝ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱠᱴᱚᱨ-ᱵᱮᱥᱰ ᱥᱤᱢᱮᱱᱴᱤᱠ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱴᱩᱞ ᱮ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱯᱞᱮᱱ-ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱠᱣᱮᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱳᱨᱴ ᱟᱭ, ᱟᱨ Model Context Protocol ᱥᱴᱟᱱᱰᱟᱨᱰ ᱮ ᱥᱟᱯᱳᱨᱴ ᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ AI ᱥᱤᱥᱴᱚᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾[᱕᱕] ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱰᱚᱭᱮᱪᱞᱟᱸᱰ, Jina.AI ᱟᱨ ᱢᱤᱫ IBM ᱥᱚᱵᱽᱥᱤᱰᱤᱭᱟᱨᱤ DataStax ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱨᱴᱱᱚᱨᱥᱤᱯ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱕᱕]

ᱞᱳᱜᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨ (bars) ᱨᱮ ᱢᱳᱨᱥ ᱠᱳᱰ ᱛᱮ ᱮᱱᱠᱳᱰ ᱟᱠᱟᱱ "WIKI" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱕᱖] ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱚᱨᱩᱬ ᱜᱚᱱᱮᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱜᱚᱴᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾[᱕᱗]

ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ "ᱥᱤᱭᱚᱨ ᱥᱠᱮᱞ, ᱟᱨ ᱵᱤᱞᱴ-ᱤᱱ ᱚᱯᱮᱱᱱᱮᱥ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ Open Data Institute ᱠᱷᱚᱱ Open Data Publisher Award ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾[᱕᱘]

ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ, Google ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱯᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱤᱵᱮᱥ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱾[᱕᱙]

ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘-ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ[ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ], ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱕᱘.᱔% ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱟᱭᱰᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱥᱮ ᱠᱳᱣᱚᱨᱰᱤᱱᱮᱴᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱖୪% ᱨᱮ, ᱡᱚᱛᱚ ᱣᱤᱠᱤᱵᱷᱳᱭᱮᱡᱽ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱙᱓% ᱨᱮ, ᱡᱚᱛᱚ ᱣᱤᱠᱤᱠᱳᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱓᱔% ᱨᱮ, ᱡᱚᱛᱚ ᱣᱤᱠᱤᱥᱳᱨᱥ ᱠᱚᱨᱮ ᱓᱒% ᱨᱮ, ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱢᱚᱱᱥ ᱨᱮ ᱒৭% ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾[᱖᱐]

ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐-ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱒᱐ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱴᱩᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱷᱤᱡᱩᱣᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽ (visualize) ᱟᱠᱟᱱᱟ[᱖᱑] ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱓᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱮᱯᱟᱨ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱖᱒]

᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱜᱩᱰᱥ ᱮᱞᱟᱭᱮᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱤᱫ "ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱜᱩᱰ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾[᱖᱓]

  • ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨᱰ ᱰᱮᱴᱟᱥᱮᱴ ᱫᱚ ᱮᱯᱚᱞ ᱟᱜ ᱥᱤᱨᱤ ᱟᱨ ᱟᱢᱟᱡᱚᱱ ᱟᱞᱮᱠᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱟᱥᱤᱥᱴᱟᱱᱴ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱖᱔][᱖᱕]
  • ᱢᱣᱮᱱᱪᱤ ᱮᱠᱥᱴᱮᱱᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ LibreOffice Calc ᱥᱯᱨᱮᱰᱥᱤᱴ ᱨᱮ ᱰᱮᱴᱟ ᱤᱢᱯᱳᱨᱴ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾[᱖᱖]
  • KDE ᱤᱴᱤᱱᱮᱨᱟᱨᱤ – ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱥᱤ ᱠᱚᱱᱥᱤᱭᱚᱥ ᱚᱯᱮᱱ ᱥᱚᱨᱥ ᱴᱨᱟᱵᱷᱮᱞ ᱟᱥᱤᱥᱴᱟᱱᱴ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱴᱟᱭ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾[᱖᱗]
  • Google ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱨᱮᱢ ᱥᱤᱢᱮᱱᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱥᱚᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱟᱨᱥ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱤᱞᱮᱵᱷᱮᱱᱴ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱴᱨᱟᱱᱥᱯᱷᱚᱨ (transfer) ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱖᱘]
  • MathQA – ᱢᱤᱫ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱛᱮᱞᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱥᱤᱥᱴᱚᱢ ᱾[᱖᱙]
  • ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱕ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱫᱚ ᱫᱩᱱᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱚᱯᱮᱱ-ᱮᱠᱥᱮᱥ ᱱᱚᱞᱮᱡᱽ ᱜᱨᱟᱯᱷ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾[᱗᱐]

᱒᱐১৯ ᱨᱮ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤᱰᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢᱮᱴᱤᱠ ᱞᱤᱴᱮᱨᱮᱪᱚᱨ ᱨᱤᱵᱷᱤᱭᱩ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾[᱗᱑]

  1. ↑ Content from the main userspace and certain other namespaces are in the public domain. Other texts and contributions are subject to Creative Commons AttributionShare-Alike.
  2. ↑ Q is the first initial of Qamarniso Vrandečić [] (née Ismoilova), an Uzbek chemist and Wikimedian married to Wikidata co-developer Denny Vrandečić.[᱕]
  1. ↑ Chalabi, Mona (April 26, 2013). "Welcome to Wikidata! Now what?". Archived from the original on 2 October 2021. Retrieved October 2, 2021.
  2. 1 2 Wikidata (Archived ᱒᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ at the Wayback Machine.)
  3. ↑ "Data Revolution for Wikipedia". Wikimedia Deutschland. March 30, 2012. Archived from the original on October 23, 2012. Retrieved September 11, 2012.
  4. ↑ "Grafana". grafana.wikimedia.org. Archived from the original on 27 August 2024. Retrieved 2024-03-21.
  5. ↑ Vrandečić, Denny; Pintscher, Lydia; Krötzsch, Markus (30 April 2023). "Wikidata: The Making of". Companion Proceedings of the ACM Web Conference 2023. pp. 615–624. doi:10.1145/3543873.3585579. ISBN 9781450394192. S2CID 258377705. {{cite book}}: Check |s2cid= value (help)
  6. ↑ "Help:Statements – Wikidata". www.wikidata.org. Archived from the original on 25 March 2019. Retrieved 20 February 2019.
  7. ↑ "Help:Data type – Wikidata". www.wikidata.org. Archived from the original on 23 March 2019. Retrieved 20 February 2019.
  8. ↑ "Help:Sources – Wikidata". www.wikidata.org. Archived from the original on 17 April 2019. Retrieved 20 February 2019.
  9. ↑ "Help:Property constraints portal". Wikidata. Archived from the original on 1 June 2019. Retrieved 20 February 2019.
  10. ↑ Cochrane, Euan (30 September 2016). "Wikidata as a digital preservation knowledgebase". openpreservation.org. Archived from the original on 5 January 2022. Retrieved 5 January 2022.
  11. ↑ Samuel, John (15 August 2018). "Experimental IR Meets Multilinguality, Multimodality, and Interaction". Experimental IR Meets Multilinguality, Multimodality, and Interaction. CLEF 2018. Lecture Notes in Computer Science. Vol. 11018. p. 129. doi:10.1007/978-3-319-98932-7_12. ISBN 978-3-319-98931-0.
  12. ↑ "Wikidata:Database reports/List of properties/Top100". Archived from the original on 24 February 2023. Retrieved 18 November 2023.
  13. ↑ Andreou, Marios (2019-03-27), "Lexemes", Oxford Bibliographies (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ), Oxford University Press, doi:10.1093/obo/9780199772810-0232, ISBN 978-0-19-977281-0, retrieved 2024-08-17
  14. ↑ Bonami, Olivier; Boyé, Gilles; Dal, Georgette; Giraudo, Hélène; Namer, Fiammetta (2018-08-23). The Lexeme In Descriptive And Theoretical Morphology. Language Science Press. doi:10.5281/zenodo.1402520.
  15. ↑ Nielsen, Finn Årup (2019), "Ordia: A Web Application for Wikidata Lexemes", in Hitzler, Pascal; Kirrane, Sabrina; Hartig, Olaf; de Boer, Victor (eds.), The Semantic Web: ESWC 2019 Satellite Events, Lecture Notes in Computer Science (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ), vol. 11762, Cham: Springer International Publishing, pp. 141–146, doi:10.1007/978-3-030-32327-1_28, ISBN 978-3-030-32326-4, retrieved 2024-08-17
  16. ↑ "Wikidata:Lexicographical data/Documentation – Wikidata". www.wikidata.org. Archived from the original on 13 November 2018. Retrieved 13 November 2018.
  17. ↑ Nielsen, Finn (May 2020) [2020-05]. Ionov, Maxim; McCrae, John P.; Chiarcos, Christian; Declerck, Thierry; Bosque-Gil, Julia; Gracia, Jorge (eds.). "Lexemes in Wikidata: 2020 status". Proceedings of the 7th Workshop on Linked Data in Linguistics (LDL-2020) (in English). Marseille, France: European Language Resources Association: 82–86. ISBN 979-10-95546-36-8.{{cite journal}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  18. 1 2 Werkmeister, Lucas (2018). Schema Inference of Wikidata (PDF) (in ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ). Karlsruhe: Fakultät für Informatik, Karlsruhe Institute of Technology.
  19. ↑ Hernández, Daniel; Hogan, Aidan; Krötzsch, Markus (2015). Reifying RDF: What works well with wikidata? (PDF). SSWS@ ISWC. Vol. 1457. pp. 32–47.
  20. ↑ Erxleben, Fredo; Günther, Michael; Krötzsch, Markus; Mendez, Julian; Vrandečić, Denny (2014). "Introducing Wikidata to the Linked Data Web". In Mika, Peter; Tudorache, Tania; Bernstein, Abraham; Welty, Chris; Knoblock, Craig; Vrandečić, Denny; Groth, Paul; Noy, Natasha; Janowicz, Krzysztof (eds.). The Semantic Web – ISWC 2014. Lecture Notes in Computer Science (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ). Vol. 8796. Cham: Springer International Publishing. pp. 50–65. doi:10.1007/978-3-319-11964-9_4. ISBN 978-3-319-11964-9.
  21. ↑ Thornton, Katherine; Solbrig, Harold; Stupp, Gregory S.; Labra Gayo, Jose Emilio; Mietchen, Daniel; Prud’hommeaux, Eric; Waagmeester, Andra (2019), "Using Shape Expressions (ShEx) to Share RDF Data Models and to Guide Curation with Rigorous Validation", in Hitzler, Pascal; Fernández, Miriam; Janowicz, Krzysztof; Zaveri, Amrapali (eds.), The Semantic Web (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ), vol. 11503, Cham: Springer International Publishing, pp. 606–620, doi:10.1007/978-3-030-21348-0_39, hdl:10651/53418, ISBN 978-3-030-21347-3
  22. ↑ "Extension:EntitySchema – MediaWiki". mediawiki.org. Archived from the original on 25 June 2021. Retrieved 10 September 2021.
  23. ↑ "Initial empty repository". Gerrit. 15 January 2019. Archived from the original on 19 March 2022. Retrieved 12 June 2022.
  24. ↑ "Version – Wikidata". Wikidata.org. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 10 September 2021.
  25. ↑ Chisholm, Andrew; Radford, Will; Hachey, Ben (April 2017). Lapata, Mirella; Blunsom, Phil; Koller, Alexander (eds.). "Learning to generate one-sentence biographies from Wikidata". Proceedings of the 15th Conference of the European Chapter of the Association for Computational Linguistics: Volume 1, Long Papers. Valencia, Spain: Association for Computational Linguistics: 633–642. arXiv:1702.06235.
  26. ↑ Turki, Houcemeddine; Shafee, Thomas; Hadj Taieb, Mohamed Ali; Ben Aouicha, Mohamed; Vrandečić, Denny; Das, Diptanshu; Hamdi, Helmi (November 2019). "Wikidata: A large-scale collaborative ontological medical database". Journal of Biomedical Informatics. 99. doi:10.1016/j.jbi.2019.103292. PMID 31557529. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  27. ↑ Zhao, Fudie (31 May 2023). "A systematic review of Wikidata in Digital Humanities projects". Digital Scholarship in the Humanities. 38 (2): 852–874. doi:10.1093/llc/fqac083.
  28. ↑ Nielsen, Finn Årup; Mietchen, Daniel; Willighagen, Egon (2017). "Scholia, Scientometrics and Wikidata" (PDF). The Semantic Web: ESWC 2017 Satellite Events. Lecture Notes in Computer Science. Vol. 10577. pp. 237–259. doi:10.1007/978-3-319-70407-4_36. ISBN 978-3-319-70406-7.
  29. ↑ Pellissier Tanon, Thomas; Vrandečić, Denny; Schaffert, Sebastian; Steiner, Thomas; Pintscher, Lydia (2016-04-11). "From Freebase to Wikidata: The Great Migration". Proceedings of the 25th International Conference on World Wide Web. WWW '16. Republic and Canton of Geneva, CHE: International World Wide Web Conferences Steering Committee. pp. 1419–1428. doi:10.1145/2872427.2874809. ISBN 978-1-4503-4143-1.
  30. ↑ Dickinson, Boonsri (March 30, 2012). "Paul Allen Invests In A Massive Project To Make Wikipedia Better". Business Insider. Archived from the original on 23 December 2017. Retrieved September 11, 2012.
  31. ↑ Perez, Sarah (March 30, 2012). "Wikipedia's Next Big Thing: Wikidata, A Machine-Readable, User-Editable Database Funded By Google, Paul Allen And Others". TechCrunch. Archived from the original on October 5, 2012. Retrieved September 11, 2012.
  32. ↑ "Wikidata – Meta". meta.wikimedia.org. Archived from the original on 7 April 2012. Retrieved 8 November 2015.
  33. ↑ ᱪᱷᱟᱸᱪ:Cite mailing list
  34. ↑ Roth, Matthew (March 30, 2012). "The Wikipedia data revolution". Wikimedia Foundation. Archived from the original on 31 July 2020. Retrieved 11 September 2012.
  35. ↑ Leitch, Thomas (2014-11-01). Wikipedia U: Knowledge, Authority, and Liberal Education in the Digital Age (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ). Johns Hopkins University Press. p. 120. ISBN 978-1-4214-1550-5.
  36. ↑ Pintscher, Lydia (14 January 2013). "First steps of Wikidata in the Hungarian Wikipedia". Wikimedia Deutschland. Archived from the original on 14 December 2015. Retrieved 17 December 2015.
  37. ↑ Pintscher, Lydia (2013-01-30). "Wikidata coming to the next two Wikipedias". Wikimedia Deutschland. Archived from the original on 4 October 2018. Retrieved January 31, 2013.
  38. ↑ Pintscher, Lydia (13 February 2013). "Wikidata live on the English Wikipedia". Wikimedia Deutschland. Archived from the original on 19 February 2013. Retrieved 15 February 2013.
  39. ↑ Pintscher, Lydia (6 March 2013). "Wikidata now live on all Wikipedias". Wikimedia Deutschland. Archived from the original on 14 April 2013. Retrieved 8 March 2013.
  40. ↑ "Wikidata ist für alle Wikipedien da" (in ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ). Golem.de. Archived from the original on 6 November 2018. Retrieved 29 January 2014.
  41. ↑ "Wikipedia talk:Wikidata interwiki RFC". March 29, 2013. Archived from the original on 18 October 2021. Retrieved March 30, 2013.
  42. ↑ Pintscher, Lydia (23 September 2013). "Wikidata is Here!". Commons:Village pump. Archived from the original on 6 December 2021. Retrieved 30 August 2016.
  43. ↑ Pintscher, Lydia. "Wikidata/Status updates/2013 03 01". Wikimedia Meta-Wiki. Wikimedia Foundation. Archived from the original on 12 April 2013. Retrieved 3 March 2013.
  44. ↑ Pintscher, Lydia (27 March 2013). "You can have all the data!". Wikimedia Deutschland. Archived from the original on 29 March 2013. Retrieved 28 March 2013.
  45. ↑ "Wikidata goes live worldwide". The H. 2013-04-25. Archived from the original on 1 January 2014.
  46. ↑ Pintscher, Lydia (16 September 2015). "Wikidata: Access to data from arbitrary items is here". Wikipedia:Village pump (technical). Archived from the original on 27 September 2016. Retrieved 30 August 2016.
  47. ↑ Pintscher, Lydia (27 April 2016). "Wikidata support: arbitrary access is here". Commons:Village pump. Archived from the original on 5 February 2017. Retrieved 30 August 2016.
  48. ↑ Lua error in ᱢᱳᱰᱩᱞ:Cite_Q at line 351: attempt to call upvalue 'getPropOfProp' (a nil value).
  49. ↑ "Home". query.wikidata.org. Archived from the original on 7 November 2016. Retrieved 30 January 2019.
  50. ↑ "[Wikidata] Announcing the release of the Wikidata Query Service - Wikidata - lists.wikimedia.org". Archived from the original on 10 November 2015. Retrieved 13 November 2018.
  51. ↑ "Wikidata:Tools/Query data – Wikidata". www.wikidata.org. Archived from the original on 31 May 2020. Retrieved 13 November 2018.
  52. ↑ "[[:ᱪᱷᱟᱸᱪ:Square bracket open]]Wikidata-tech[[:ᱪᱷᱟᱸᱪ:Square bracket close]] Wikidata Query Backend Update (take two!)". lists.wikimedia.org (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ). Archived from the original on 6 January 2021. Retrieved 2018-08-29. {{cite web}}: URL–wikilink conflict (help) (The message also contains a link to the graph databases comparison performed by Wikimedia.)
  53. ↑ ᱪᱷᱟᱸᱪ:GitHub
  54. ↑ "Wikidata Query Builder". query.wikidata.org.
  55. 1 2 Brandom, Russell (1 October 2025). "New project makes Wikipedia data more accessible to AI". TechCrunch. Retrieved 1 October 2025.
  56. ↑ commons:File talk:Wikidata-logo-en.svg#Hybrid. Retrieved 2016-10-06.
  57. ↑ "Und der Gewinner ist..." 13 July 2012. Archived from the original on 21 January 2021. Retrieved 16 June 2020.
  58. ↑ "First ODI Open Data Awards presented by Sirs Tim Berners-Lee and Nigel Shadbolt". Open Data Institute. Archived from the original on 2016-03-24.
  59. ↑ "Freebase". Google Plus. 16 December 2014. Archived from the original on 20 March 2019.
  60. ↑ "Percentage of articles making use of data from Wikidata". Archived from the original on 15 November 2018. Retrieved 15 November 2018.
  61. ↑ "Wikidata:Tools/Visualize data – Wikidata". www.wikidata.org. Archived from the original on 15 November 2018. Retrieved 15 November 2018.
  62. ↑ "Scholia". Scholia. Archived from the original on 30 September 2021. Retrieved 2 August 2021.
  63. ↑ "Wikidata". Digital Public Goods (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ). Retrieved 29 October 2025.
  64. ↑ Simonite, Tom (2019-02-18). "Inside the Alexa-Friendly World of Wikidata". Wired (in ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ). ISSN 1059-1028. Retrieved 2020-12-25.
  65. ↑ Merhav, Yuval; Ash, Steve (2018-08-08). "Automatic transliteration can help Alexa find data across language barriers". Amazon Science (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ). Retrieved 2025-02-03.
  66. ↑ "Rob Barry / Mwnci – Deep Spreadsheets". GitLab. Archived from the original on 21 September 2019. Retrieved 21 September 2019.
  67. ↑ Krause, Volker (12 January 2020), KDE Itinerary – A privacy by design travel assistant (in ᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱡᱤ), archived from the original on 26 June 2020, retrieved 2020-11-10
  68. ↑ ᱪᱷᱟᱸᱪ:GitHub
  69. ↑ Scharpf, P. Schubotz, M. Gipp, B. Mining Mathematical Documents for Question Answering via Unsupervised Formula Labeling Archived ᱑᱐ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱓ at the Wayback Machine. ACM/IEEE Joint Conference on Digital Libraries, 2022.
  70. ↑ Caplan, Jeremy (25 August 2025). "Big Tech locks data away. Wikidata gives it back to the internet". Fast Company.
  71. ↑ Mora-Cantallops, Marçal; Sánchez-Alonso, Salvador; García-Barriocanal, Elena (2 September 2019). "A systematic literature review on Wikidata". Data Technologies and Applications. 53 (3): 250–268. doi:10.1108/DTA-12-2018-0110. hdl:10017/60642. S2CID 202036639.

ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮ

[ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ | ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]